Kadın mı Daha İyi Lider Erkek mi? İyi Yönetici Nasıl Olmalı?

/ 26 Şubat 2019 / / yorumsuz
Kadın mı Daha İyi Lider  Erkek mi? İyi Yönetici Nasıl Olmalı?

Neden liderlerin büyük çoğunluğu erkeklerden oluşuyor? Erkekler kadınlardan daha mı zeki yoksa daha mı çalışkan? Biliyoruz ki kadın liderlere kıyasla erkek liderlerin sayısı daha fazla. Erkek patronlar işyerinde kadınlara oranla daha az duygusal. Erkek işverenler zaman zaman çok acımasız ve duygusuz görünebiliyor. Acaba erkek işverenler gerçekten de acımasız ve duygusuz mu yoksa öyle mi görünüyorlar?

Neden kadın değil de erkek patron olur?

Aronson ve arkadaşlarının 2002’deki araştırmalarına, göre, erkek ve kadın liderler arasında iş odaklı olmaları bakımından fark bulunamamıştır. Ancak kadın liderlerin erkek liderlere kıyasla daha katılımcı ve demokratik; erkek liderlerin ise kadın liderlere kıyasla daha yetkeci ve emredici oldukları görülmüştür. Buna göre cinsiyetle ilgili lider kalıp yargıları kadınların lider olmalarına, büyük oranla engeldir. Genelde kadınlar grup içi ilişkileri, erkek liderlere kıyasla daha fazla önemserler; bu da kadınların etkin ve başarılı lider olmaları açısından negatif etki oluşturabiliyor.

 Toplumdaki liderlerin büyük çoğunluğu erkektir ve erkekler işe önem verirken yetkeci bir tutum sergilerler. Erkek liderlerin sahip oldukları bu özellikler, lidere ilişkin bir kalıp yargının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu kalıp yargının yani iş üzerinde yetkeci davranışın dışına çıkan kadın başarısız bir lider olabilir. Ancak bu davranış modelini değiştirdiğinde, yani kadın lider bir erkek lider gibi işe önem verip yetkeci tavırlar sergilediğinde, erkeksi ve buyurgan olarak görülebilirler. Bu durum kadınlara yönelik çifte standart olarak düşünebilir.

Araştırmadan da anlaşıldığı gibi erkekler yapısı gereği sert ve emredici bir tutumdadırlar. Bu tutum kadın liderlere kıyasla erkek liderlerin neden daha fazla olduğunu, büyük oranla açıklıyor. İşletmelerin çoğunda işletme sahibi erkektir ve bu erkekler iş alanında fazlasıyla serttirler. Erkek lider bazen personelini çok acı durumda görse de tepki göstermeyebiliyor. Erkek liderin böyle yapmasındaki asıl sebep, iş alanındaki yetkeci yapısından ödün vermek istemediğinden kaynaklanıyor. Çünkü erkek liderlerin büyük çoğunluğu, birazcık yumuşar ve duygusal davranırsam, o personel artık benimle samimi olacak ve bana nazını geçirmeye çalışacaktır, diye düşünüyor. Bu sebepten ötürü erkek lider, şartlar ne olursa olsun o personele duygularımı hissettirmemeye çalışır. Peki kadınlar patron olamaz mı? Kadınlar da erkekler gibi yönetebilir mi?

Kadınlar da erkekler gibi lider olabilir mi?

lider nasıl olmalı

Kadın patronların iş alanında daha duygusal olduğunu yukarıda açıkladık. Kadın patronlar iş alanında, personelleriyle daha samimi olduğu için işin verimi düşebiliyor. Yani personel, kadın patronla arasındaki samimiyete güvenerek, işi aksatmaktan çekinmeyebiliyor. Ancak yukarıda da söylediğimiz gibi, kadın patronlar iş alanındaki tavırlarını değiştirip, işe daha çok önem verecek olursa, iyi bir lider-patron olabilirler. Bu yapının, kadınlar için çifte standart olacağını da söylemiştik. Yani kadının iyi bir patron olabilmesi için, iş alanında duygusal olmak yerine  tıpkı bir erkek patron gibi sert ve yetkeci bir tutum göstermesi önemlidir.

Kültürel farklara göre yönetim nasıl olur?

Franzoi’nin 2006’daki araştırmasına göre de, lider kalıp yargıları kültürden kültüre farklılık gösterir. Örneğin işyerindeki herkes birbirini tanıyor ya da çalışanlar arasında samimi bir bağ var ise, bu işyerinde ilişki odaklı babacan liderler-patronlar tercih edilir. Bu durum, kolektif “samimi bağ içeren işyeri vs.” toplumlarda yönetilenlerle yöneten arasında kabul gören güç mesafesi yani hiyerarşi ile de ilgilidir.  Kolektif toplum olmayan, yani bireyci kültürlerde, gruptaki ilişkiler ikinci plandadır ve daha çok iş odaklı liderler tercih edilir. (Dünden Bugüne İnsan ve İnsanlar, Prof Dr. Çiğdem Kağıtçıbaşı-Doç. Dr. Zeynep Cemalcılar-EVRİM YAYINEVİ)

Kolektif işyeri dediğimiz, yani aralarında bir bağ olup, ilgili iş alanındaki herkesin ya da birçoğunun birbiriyle samimi olması. Bu işyerlerinde ikili ilişkilere önem verilmesi gerektiği görülmüştür. Çünkü bu işyerleri samimi bir bağla kurulmuş olduğu için, aradaki ilişkinin de kuvvetli olması gerekiyor. Bu sebeple de bu gibi iş yerlerinde ikili ilişkileri iyi olan babacan liderler tercih edilmektedir.

Yazımızı burada sonlandırırken, bu gibi kadın ve erkek farklılıklarının sadece işyeri üzerine değil, aile içinde ya da herhangi bir toplulukta da geçerli olduğunu belirtmek de fayda var.